Belgium, 2007

The passbook in the attic

Foreign workers in wartime Germany carried an Arbeitsbuch für Ausländer, a labour passbook recording where they were sent and for whom. Many of them were Belgian. Families still find these booklets when they clear out a house — usually with no one left to ask.

Berlin, 2007

The Dienststelle

The archive Lena and Dieter visit has a real counterpart: the Deutsche Dienststelle (WASt) in Berlin, which has kept the personnel records of the German armed forces since 1939. It still answers family enquiries. It still explains that many files were lost, or ended up in Allied hands.

1944

General Kammler

SS-Obergruppenführer Hans Kammler ran the Reich's most secret construction and weapons programmes in the final years of the war. In May 1945 he leaves the record. The accounts of his death contradict one another.

→ Hans Kammler? The General the Files Forgot

1944

The circle at the altar

The word vril comes from an English novel, Bulwer-Lytton's The Coming Race (1871). That a Vril circle ever met in Berlin rests largely on one postwar essay by the rocket writer Willy Ley. Which makes the question more interesting, not less.

→ Vril Unveiled

Wewelsburg, 1944

The Albruna

Writing about the Germanic tribes around 98 AD, Tacitus names two honoured seeresses. One is Veleda. The manuscripts call the other Aurinia; a nineteenth-century philologist argued her real name was Albruna — a name that seems to mean something like elf-secret. The reading is still disputed.

→ Albruna

Wewelsburg, 1944

The castle

A triangular Renaissance castle near Paderborn, leased by the SS in 1934 and rebuilt on Himmler's orders as a gathering place for the order's leadership. What it was ultimately meant to become is still argued over.

Schweinfurt, 1943

The ball-bearing town

Schweinfurt made a large share of Germany's ball bearings, which made it a target. In August and October 1943 American bombers struck it in two raids so costly to the attackers that the second is still called Black Thursday.

→ The Factory Belonged to Gothenburg

2007

Kolski's employers

Reinhard Gehlen ran German army intelligence on the Eastern Front. After 1945 the Americans kept his network running; in 1956 it became the BND, West Germany's foreign intelligence service, with Gehlen at its head.

→ Reinhard Gehlen and the BND

België, 2007

Het boekje op zolder

Buitenlandse arbeiders in oorlogsduitsland droegen een Arbeitsbuch für Ausländer, een arbeidsboekje dat bijhield waar ze naartoe werden gestuurd en voor wie. Velen van hen waren Belgen. Families vinden zulke boekjes nog altijd terug bij het leeghalen van een huis — meestal als er niemand meer is om het aan te vragen.

Berlijn, 2007

De Dienststelle

Het archief dat Lena en Dieter bezoeken bestaat echt: de Deutsche Dienststelle (WASt) in Berlijn bewaart sinds 1939 de personeelsdossiers van de Duitse strijdkrachten. Ze beantwoordt nog steeds vragen van families. Ze legt nog steeds uit dat veel dossiers verloren gingen, of in geallieerde handen terechtkwamen.

1944

Generaal Kammler

SS-Obergruppenführer Hans Kammler leidde in de laatste oorlogsjaren de geheimste bouw- en wapenprogramma's van het Rijk. In mei 1945 verdwijnt hij uit de dossiers. De verslagen over zijn dood spreken elkaar tegen.

→ Hans Kammler? The General the Files Forgot

1944

De kring rond het altaar

Het woord vril komt uit een Engelse roman, The Coming Race van Bulwer-Lytton (1871). Dat er ooit een Vril-kring in Berlijn samenkwam, steunt grotendeels op één naoorlogs essay van raketauteur Willy Ley. Wat de vraag niet kleiner maakt, maar groter.

→ Vril Unveiled

Wewelsburg, 1944

De Albruna

Tacitus noemt rond 98 na Christus, in zijn beschrijving van de Germaanse stammen, twee vereerde zieneressen. De ene is Veleda. De handschriften noemen de andere Aurinia; een negentiende-eeuwse filoloog betoogde dat haar ware naam Albruna was — een naam die zoiets lijkt te betekenen als elfengeheim. De lezing blijft omstreden.

→ Albruna

Wewelsburg, 1944

Het kasteel

Een driehoekig renaissancekasteel bij Paderborn, in 1934 door de SS gehuurd en op bevel van Himmler verbouwd tot verzamelplaats voor de leiding van de orde. Waartoe het uiteindelijk moest dienen, is nog altijd een twistpunt.

Schweinfurt, 1943

De kogellagerstad

Schweinfurt maakte een groot deel van de Duitse kogellagers, en was daardoor een doelwit. In augustus en oktober 1943 trof een Amerikaanse bommenwerpersvloot de stad in twee aanvallen die de aanvallers zo duur kwamen te staan dat de tweede nog altijd Black Thursday heet.

→ The Factory Belonged to Gothenburg

2007

Kolski's opdrachtgevers

Reinhard Gehlen leidde de Duitse legerinlichtingendienst aan het Oostfront. Na 1945 hielden de Amerikanen zijn netwerk draaiende; in 1956 werd het de BND, de West-Duitse buitenlandse inlichtingendienst, met Gehlen aan het hoofd.

→ Reinhard Gehlen and the BND